Đặc sản thạch Mác púp

Đến với Cao Bằng, bên cạnh sự thưởng ngoạn cảnh trí đến mê hồn của thiên nhiên nơi đây ban tặng, bạn bè, du khách hài lòng với văn hóa ẩm thực và lòng người hào hiệp, mến khách. Một trong những món ăn thú vị để lại ấn tượng trong lòng du khách chính là thạch Mác púp (tiếng địa phương) tinh khôi trong tựa pha lê mà thơm dịu hương đất – trời – nắng – gió của miền non nước.

Hạt Mác púp khô và thạch Mác púp.

Mác púp (quả Mác púp) là tiếng của người Tày miền đông Cao Bằng. Cây Mác púp là dạng cây leo, cứng cáp, thường bám vào các loại cây to, như: gạo, sau sau, sung… và trụ trên các mỏm đá vôi để sinh tồn, phát triển. Cây Mác púp cũng có bộ rễ bám xuống đất, có gốc cây lâu năm to bằng bắp tay, cuộn dài chằng chịt ôm lấy thân cây to leo lên cao tới 10 -15 m. Thân cây mọc đến đâu thì đẻ nhánh đến đó, các nhánh cây có đường kính to bằng ngón tay trỏ, thuôn mập đến ngọn buông xuống tự nhiên. Lá cây hình e-lip mọc dày so le, trên lá màu xanh sáng, mặt dưới màu xám, cả hai mặt hằn rõ nhiều gân lá chân chim. Cây Mác púp leo lên thân cây khác tồn tại theo chức năng cộng sinh.
Hằng năm, vào cuối mùa xuân, Mác púp nở hoa, kết trái từ tháng 3 đến tháng 4 âm lịch. Quả Mác púp tròn, to như quả chanh không hạt, vỏ khá  dày, mịn màng, nây đều. Vào tháng 7 – 8 âm lịch, bà con vào rừng thu hái quả Mác púp, 1 kg  được khoảng 12 – 15 quả. Những quả Mác púp sau khi lấy về rửa sạch, phơi cho ráo nước, sau đó bổ vỏ tách lấy hạt có màu vàng nhạt. Hạt tép Mác púp sau khi phơi nắng nhẹ để khô rồi bảo quản bằng cách cho vào túi nilon dày hoặc nồi nhôm, đậy nắp kín. Giá bán từ 250.000 – 300.000 đồng/kg.
Để có được cốc thạch mát dịu, người làm thạch chuẩn bị nước đun sôi để nguội, tuy nhiên theo người dân địa phương, để được loại thạch Mác púp chất lượng phải dùng nguồn nước tự nhiên như nước mạch, nước giếng khơi. Chuẩn bị chiếc chậu, 1 túi vải sạch rộng chừng 20 cm, dài khoảng 40 cm. Sau đó, tiến hành đổ nước xuống chậu theo công thức 2,5 kg nước tương ứng với 200 g hạt tép quả khô (tương đương 1 ống bơ) cho vào túi vải. Tiếp theo là dồn hạt tép về đầu túi và đưa vào chậu nước vò nhẹ nhàng để các chất thạch màu trắng đục từ hạt tiết ra, đến khi thấy xuất hiện váng màu trắng đục phủ gần kín trên bề mặt nước là ngừng vò túi hạt tép. Để chậu nước thạch sau khoảng từ 1 – 2 giờ, thạch sẽ đông chắc hoàn toàn. Mỗi chậu thạch theo công thức trên ta sẽ có khoảng 2,5 – 3 kg thạch thành phẩm. Tuy cách làm tưởng chừng đơn giản nhưng thạch chất lượng tốt phải trong như pha lê, có độ kết dính cao, dẻo và ít nước dư trong chậu. Nước đường để ăn với thạch thường là đường làm từ mật mía (đường phên) hoặc đường hoa mai. Người ta dùng chiếc muôi hoặc dao cắt từng khoanh thạch nhỏ cho vào cốc, đổ lượng nước đường vừa phải tùy theo sở thích của mỗi người. Nhìn cốc thạch lóng lánh hòa quyện với nước đường mật sánh mịn, phảng phất mùi thơm dịu, trông thật bắt mắt khiến thực khách muốn thưởng thức ngay. Chạm miếng thạch vào đầu lưỡi mà cảm nhận sự mát rượi, tinh khiết, ngọt ngào, quyến rũ của sản vật thiên nhiên ban tặng qua bàn tay tài hoa của con người. Theo như người dân địa phương, thạch

Thạch Mác púp có tác dụng giải nhiệt tốt.

Mác púp có nhiều tác dụng như: làm mát cơ thể, lợi tiểu, trị được chứng đau bụng…
Mác púp phân bố khắp nơi trên địa bàn tỉnh, tuy nhiên, nhiều nhất và biết sử dụng làm thạch trắng chủ yếu ở huyện Trùng Khánh. Sự hấp dẫn về loại thạch dân dã này đã cuốn hút nhiều du khách các tỉnh, thành phố tìm mua hạt tép khô quả Mác púp để chế biến thạch. Hy vọng rằng, với sự quan tâm của các cấp, ngành liên quan, Cao Bằng sẽ nghiên cứu và phát triển loại cây thạch Mác púp trở thành hàng hóa trong tương lai gần.

Theo Báo Cao Bằng


Tin tức liên quan

Hỗ trợ trực tuyến
Tư vấn