Không gian văn hóa tại Lễ hội Thanh Minh xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên

Đến với Phúc Sen, huyện Quảng Uyên vào những ngày tháng 3 âm lịch, du khách được hòa mình vào Lễ hội Thanh Minh, đắm chìm trong không gian văn hóa của một lễ hội đặc sắc. Hội Thanh Minh không chỉ mang nét đẹp tâm linh của người Nùng An ở xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên mà còn là lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa của nhân dân các dân tộc Cao Bằng.


Hội Thanh Minh xã Phúc Sen (Quảng Uyên).

Hằng năm, cứ đến tiết Thanh Minh, bà con dân tộc Nùng An, xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên và nhân dân trong vùng lại nô nức tổ chức Hội Thanh Minh. Đến nay, lễ hội vẫn lưu giữ được nét sinh hoạt văn hóa độc đáo mà không nơi nào có được. Tiết Thanh Minh được tính khoảng 60 ngày sau ngày lập xuân, là 1 trong 24 khí tiết trong năm. Lễ hội Thanh Minh này khác với tết Thanh Minh tảo mộ ngày 3/3 âm lịch hằng năm của người Tày – Nùng ở Đông Bắc. Nó gắn liền với một sự tích khác.


Người dân trẩy hội Thanh Minh.

Lễ hội gắn với một câu chuyện tình buồn đậm màu “truyền thuyết” về đôi trai tài gái sắc người dân tộc Nùng. Chàng trai tên Thanh và cô gái tên Minh. Họ yêu nhau thủy chung nhưng không đến được với nhau do hủ tục. Vì vậy, họ quyết định cùng nhau trẫm mình xuống hủm nước sâu tìm đến cái chết với mong muốn được ở bên nhau mãi mãi. Để tỏ lòng cảm thông và an ủi linh hồn của đôi trai gái đó, đồng thời để thức tỉnh các bậc làm cha mẹ hãy cùng nhau loại bỏ những hủ tục lạc hậu, tạo điều kiện để các chàng trai, cô gái được tự do tìm hiểu, quyết định xây dựng tổ ấm hạnh phúc của mình, do đó, cứ đến ngày thanh minh, nhân dân xã Phúc Sen lại tổ chức đến cúng tế tại bãi đất có giếng nước mà đôi trai gái tự vẫn và nó đã trở thành lễ hội. Nhân dân lấy tên là bãi Thanh Minh, dành cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, nhất là ngày Thanh Minh hằng năm làm nơi tổ chức lễ hội, tạo điều kiện cho nam, nữ thanh niên tự do tìm hiểu, bà con nhân dân các địa phương gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm trong cuộc sống và trở thành nét đẹp tâm linh của nhân dân địa phương. Đồng thời, lễ hội còn mang ý nghĩa cầu mong cho cuộc sống yên lành, mùa màng bội thu. Du khách thập phương đến hội để thưởng thức lễ hội độc đáo của người dân Phúc Sen và cầu phúc cho tình yêu đôi lứa đơm hoa, kết trái.


Lợn quay – đặc sản không thể thiếu trong hội thi ẩm thực tại lễ hội.

Lễ hội cũng là dịp để các bậc cao niên cùng trao đổi kinh nghiệm sản xuất, chuyện làng xóm, tăng thêm tình đoàn kết, giúp đỡ nhau trong đời sống. Phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, hằng năm cứ đến ngày Thanh Minh, xã Phúc Sen lại mở hội, đón các du khách đến chơi hội. Trong lễ hội có rất nhiều dịch vụ phục vụ người chơi nhưng có 2 món ăn không thể thiếu xuất hiện trong hội thi ẩm thực là thịt lợn quay và xôi lá. Món xôi lá có 3 màu: xanh, đỏ, tím tượng trưng cho sức sống, tinh thần vươn lên và cuộc sống no ấm, đầy đủ của nhân dân. Lợn quay Quảng Uyên là một đặc sản mà du khách nhớ đến khi đến với mảnh đất này. Lợn quay thơm ngon, da giòn béo ngậy, được quay trực tiếp trước mặt du khách lại càng hấp dẫn hơn.


Trong các trò chơi dân gian tại lễ hội có trò chơi ném còn quen thuộc. Vật liệu làm quả còn là cát được bọc bằng vải đủ nặng để quay theo sự điều khiển của người chơi.


Cuộc thi rèn của các đội thi đến từ các xóm trong xã Phúc Sen. 

Một hoạt động thu hút được đông đảo du khách là cuộc thi rèn của các đội thi đến từ các xóm trong xã Phúc Sen. Nghề rèn Phúc Sen đã quá nổi tiếng trên cả nước. Là một làng nghề đặc sắc, tồn tại hơn 300 năm nay và vẫn duy trì làm thủ công đến tận bây giờ. Hình ảnh những chàng trai, cô gái áo chàm hiện lên qua những ánh lửa của lò rèn đã xuất hiện trên biết bao trang báo, tạp chí, hình ảnh quảng bá cho tỉnh Cao Bằng nói riêng và cho văn hóa làng nghề truyền thống của người Tày – Nùng trên khắp cả nước. Với 10 xóm tham gia thi tài, ngoài việc thể hiện tài năng của mình, làng nghề rèn Phúc Sen cũng mong muốn đây là hình ảnh đẹp gửi đến du khách khi tham gia lễ hội, góp phần đưa sản phẩm của họ đi xa hơn.

Việc nâng cấp Lễ hội Thanh Minh, xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên thông qua các hình thức phục dựng, bảo tồn một số làn điệu dân ca, đưa hoạt động sinh hoạt, lao động sản xuất thường ngày (đặc biệt là nghề rèn truyền thống) của người dân địa phương gắn với quảng bá du lịch nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Nùng xã Phúc Sen và huyện Quảng Uyên nói riêng; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của các dân tộc tỉnh Cao Bằng nói chung.

Theo Đài Phát thanh truyền hình tỉnh Cao Bằng


Tin tức liên quan

Hỗ trợ trực tuyến
Tư vấn