Lễ hội Đền Vua Lê

Đền Vua Lê nằm ở phía Tây Bắc thành phố Cao Bằng, cách thành phố Cao Bằng khoảng 11km, thuộc làng Đền, xã Hoàng Tung, huyện Hòa An. Đền thờ Vua Lê Thái Tổ,  tương truyền trong đền thờ vọng thanh kiếm và Hoàng bào của nhà Vua.

Đền Vua Lê ở làng Đền, xã Hoàng Tung (Hòa An) từng là cung điện của vua Mạc ở Cao Bằng thế kỷ XVII. (Ảnh theo BCB)

Đền nằm trong quần thể thành Na Lữ, trong thành có bốn gò nổi lên đó là: Long, Ly, Quy, Phượng,  Đền thờ Vua Lê được tọa lạc trên gò Long (tức gò hình rồng). Theo truyền thuyết và sử sách ghi lại, thành Na Lữ do Cao Biền thời nhà Đường cho xây dựng. Đến thời nhà Lý (thế kỷ XI) Nùng Tồn Phúc – Thủ lĩnh châu Thảng Do đã chiếm 3 châu: Vạn Nhai, Vũ Lặc, Thảng Do lập nên nước Trường Sinh, tự xưng là Chiêu Thánh Hoàng Đế năm 1039. Ông đã cho xây thành và xây cung điện tại thành Na Lữ, đồng thời tập hợp lực lượng, luyện tập binh mã chống lại quân Tống.

Đến thời nhà Minh, chúng cho quân xâm chiếm nước ta, năm 1414, chúng cho đặt quan Thái thú và đóng quân ở gò Đống Lân, thành Na Lữ. Dưới ách thống trị của nhà Minh, cuộc sống nhân dân ta vô cùng cực khổ. Trước tình hình đó, Bế Khắc Thiệu một hào trưởng giàu có ở Cao Bằng đã chiêu quân đứng lên khởi nghĩa, đồng thời liên kết với Nông Đắc Thái tổ chức đánh giặc. Sau chiến thắng quân Minh ở trận Nà Khuổi (tháng 9/1426) Bế Khắc Thiệu xưng là Bế Đại Vương, phong cho Nông Đắc Thái là Nông nguyên soái, đóng đô ở thành Na Lữ, đồng thời cho quân tu sửa và lập lại cung điện tại đây năm 1430.

Năm 1431, Lê Lợi đem quân lên Cao Bằng chinh phạt Bế Khắc Thiệu, sau sự kiện này, nhân dân đã lập “Sinh từ” thờ vua Lê Thái Tổ.

Năm 1592, nhà Mạc chạy lên Cao Bằng, Mạc Kính Cung chiếm thành Na Lữ lập cung điện. Sau ba đời cai trị vùng đất Cao Bằng, đến thời Mạc Kính Vũ bị quân Lê – Trịnh đánh bại. Nhà Mạc bỏ cung điện chạy sang Trung Quốc.

Hào hứng với trò bịt mắt đánh bóng

 Sau khi dẹp xong nhà Mạc, triều đình nhà Lê cho tu sửa cung điện của vua Mạc làm nơi thờ vua Lê Thái Tổ, thanh kiếm và Hoàng bào của nhà vua được đặt trên ngai thờ để thờ vọng. Năm đó là năm Chính Hòa thứ 3, đời vua Lê Hy Tông (1682).

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử ngôi đền bị xuống cấp, thanh kiếm và Hoàng bào đã bị thất lạc, nhưng giá trị văn hóa và tâm linh của đền thờ vua Lê vẫn được nhân dân bảo trì và phát huy.

Trước Cách mạng Tháng Tám và trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ,  đền Vua Lê là địa điểm đã diễn ra nhiều sự kiện quan trọng: Năm 1936 đồng chí Hoàng Đình Giong đứng ra thành lập “Đoàn thanh niên phản đế”. Năm 1944 đền là nơi họp Hội nghị liên tỉnh Cao – Bắc – Lạng. Năm1945, nơi đây là nơi tập trung quân tiễn đưa quân đi Nam tiến…trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đền là nơi sơ tán của nhà máy giấy Cao Bằng.

Hiện nay Đền được trùng tu, tôn tạo khang trang. Đền thờ được xây dựng theo hình chữ tam, gian chính điện thờ Vua Lê Thái Tổ và một số vị trung thần khác. Gian tả vu và hữu vu thờ các vị thánh thần trong tín ngưỡng dân gian. Cửa đền mở theo hướng Đông Nam thông ra sông Mãng. Xung quanh đền xây tường thành dài 600m, trước mặt đền có hai sân rộng khoảng hơn 1000m2. Trước đây, trong đền có nhiều hiện vật như: chiêng, trống, kiếm, áo bào, bia. Hiện nay chỉ còn 2 lư hương bằng gang, 1 bia bằng đá, 3 cây đèn thắp.

Đền vua Lê là di tích lịch sử văn hóa có giá trị, là nơi diễn ra lễ hội, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ của nhân dân địa phương. Lễ hội được tổ chức vào ngày mồng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Là lễ hội diễn ra sớm nhất trong năm mới ở Cao Bằng,  đền Vua Lê thu hút lượng khách thập phương đến trẩy hội vui xuân rất đông. Phần lễ diễn ra từ đêm mồng 5, thường là sau chương trình giao lưu văn nghệ đến khoảng 23h bắt đầu diễn ra phần lễ. Chính quyền địa phương thành lập ban tổ chức lễ hội, vì vậy phần lễ do ban tổ chức cùng các cụ bô lão trong vùng đứng ra tổ chức và thực hiện nghi lễ theo phong tục cổ truyền. Lễ vật gồm 1 con lợn quay, một mâm xôi cùng con gà thiến, ngoài ra còn có các mâm bánh chưng, bánh khảo, các loại bánh kẹo, hoa quả… cùng với sự có mặt của đông đảo bà con quanh vùng. Ngoài ra, các tổ dân cư cũng sắm sửa mâm lễ tham gia dâng hương với thiện chí cầu mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, người người mạnh khỏe, bình an. Phần hội được tổ chức từ sáng ngày mồng 6 và diễn ra cả ngày, gồm các hoạt động văn hóa văn nghệ, trò chơi dân gian: Cờ người, cờ tướng, đẩy gậy, kéo co… thu hút đông đảo người dân tham gia.

Xin lộc đầu năm (Ảnh theo BCB)

Hội đền Vua Lê là nơi để nhân dân gặp gỡ, giao lưu tình cảm đồng thời cũng là nơi bày bán các loại sản vật đặc trưng của địa phương như:  bánh trời (pẻng Phjạ), bánh chè lam, bánh ngải, thịt lợn quay, trứng gà trứng vịt luộc được nhuộm màu đỏ… ai đi tham dự ngày hội khi về cũng muốn mua một chút mang về làm quà, gọi là lộc cho bạn bè, người thân…

Đền Vua Lê được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1995.

                                                                             Lục Thị Thiện (caobang.gov.vn)


Tin tức liên quan

Hỗ trợ trực tuyến
Tư vấn