Người Tày, Nùng đón Tết Đắp nọi

Vào ngày cuối cùng của tháng Giêng hằng năm, người Tày, Nùng ở Cao Bằng tổ chức đón Tết Đắp nọi. Đắp nọi hay còn gọi là Tết lại, đã trở thành phong tục tập quán lâu đời, là nét đẹp văn hóa của người Tày, Nùng còn được lưu giữ đến ngày nay.
Các thành viên trong gia đình ông Long gói bánh chưng chuẩn bị Tết Đắp nọi.

Theo tiếng Tày, “đắp” chỉ ngày cuối cùng của tháng, kết thúc tháng, “nọi” là ít, đối lập với nhiều. Tết Đắp nọi có thể hiểu là cái Tết nhỏ để kết thúc tháng Giêng. Phong tục ăn Tết Đắp nọi không biết có từ bao giờ, chỉ biết theo quan niệm của người xưa, “tháng Giêng là tháng ăn chơi” nên từ Tết Nguyên đán, các chàng trai, cô gái dân tộc Tày, Nùng bằng những câu hát Sli, Lượn đã theo chân bạn mình đi hết nhà này đến nhà khác, vượt qua hết ngọn núi này đến con khe khác để được lượn, được hát cùng nhau. Để nhắc nhở con cháu vui chơi nhưng không quên nhiệm vụ sản xuất, các cụ ngày xưa tổ chức ăn Tết Đắp nọi để gia đình, họ hàng sum vầy bên nhau, kết thúc tháng “ăn chơi”, chuẩn bị bước vào mùa vụ mới. Cũng có ý kiến cho rằng, Tết Đắp nọi được tổ chức để những người đi làm ăn xa, gặp nhiều khó khăn trong công việc, cuộc sống, hoặc vì lý do nào đó không thể về nhà đúng dịp Tết Nguyên đán được hội ngộ với gia đình, dòng họ.
Tục ăn Tết Đắp nọi của người Tày, Nùng chỉ diễn ra trong một ngày. Gần Tết, các gia đình chuẩn bị lá dong, ngâm gạo nếp, gói bánh chưng, bánh gù; đến ngày ăn Tết lại, mọi nhà thịt gà, chuẩn bị thêm thịt lợn, cá và các loại thực phẩm khác làm mâm cỗ cúng lên bàn thờ khấn trình báo tổ tiên: kết thúc tháng Giêng vào vụ mới, cầu mong tổ tiên phù hộ độ trì cho con cháu luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, làm ăn phát đạt.
Cũng như các gia đình khác, gia đình ông Nông Quang Long (sinh năm 1945) và bà Đàm Thị Ỏn (sinh năm 1946) ở phố Phục Hòa 1, thị trấn Hòa Thuận (Phục Hòa) cũng tất bật chuẩn bị ăn Tết lại. Ông Long, bà Ỏn có 3 người con trai đều đã lập gia đình, có 7 cháu nội. Trong 3 người con trai, chỉ có con trai cả hiện ở phường Sông Bằng (Thành phố), còn con trai, con dâu thứ và các cháu đều ở gần ông bà. Năm nào ngày mùng 1 Tết, đại gia đình trong họ cũng sum họp, quây quần, ôn lại chuyện năm cũ, động viên nhau cố gắng hơn trong năm mới. Ông Long tâm sự: Tết Đắp nọi có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đây là cái Tết đón những người thân không kịp về đoàn tụ với gia đình đón Tết Nguyên đán. Bởi nhiều người đi làm ăn xa, không phải ai cũng về nhà đúng dịp Tết Nguyên đán để hội ngộ với gia đình, dòng họ. Sau một tháng vui xuân, gia đình tổ chức họp mặt, gặp gỡ từng thành viên gia đình, động viên mọi người phấn khởi hăng hái lao động sản xuất, các cháu chăm ngoan học giỏi. Với đại gia đình tôi, Tết Đắp nọi thường đông đủ con cháu quây quần hơn Tết cổ truyền.
Ở nhà ông Long, sau khi cúng tổ tiên, mọi người ăn bữa cơm chung, trong lúc chị em vừa dọn dẹp vừa trò chuyện rôm rả thì cánh đàn ông đánh cờ, lày cỏ, như nhắc nhở các thế hệ con cháu giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, ngôn ngữ của dân tộc mình.
Tết Đắp nọi là thời khắc tiễn tháng Giêng đi qua, đón vụ mùa tới đầy hứng khởi của người Tày, Nùng, nhắc nhở con cháu cùng hăng say học tập, phấn đấu lao động sản xuất, cầu mong cho mọi sự tốt lành, bình yên, “thuận buồm xuôi gió”. Tạo động lực mới để các thành viên trong gia đình đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, gìn giữ nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc mình.

Nguồn Báo Cao Bằng

Tin tức liên quan

Hỗ trợ trực tuyến
Tư vấn