Lễ hội Sli – Lượn Háng Chấu là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc của địa phương, mang đậm giá trị văn hóa dân gian của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Đây không chỉ là hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn là nét đẹp kết tinh giữa yếu tố truyền thống, nghệ thuật và đời sống lao động sản xuất của người dân vùng cao.

Lễ hội có lịch sử lâu đời, gắn liền với sự hình thành của chợ Háng Chấu – phiên chợ hội cuối xuân nổi tiếng vùng phía Đông của tỉnh Cao Bằng. Từ xa xưa, chợ hội Háng Chấu đã đi vào đời sống văn hóa dân gian qua câu phương ngôn: “Kha lo Hạ Làng, kha thàng Hang Chau”. Mỗi dịp hội về, các đội nam thanh, nữ tú, bạn bè, cố nhân lại hẹn gặp nhau để giao duyên, giao hữu bằng những câu sli, điệu lượn mượt mà, sâu lắng. Những lời ca tiếng hát mang thông điệp về tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương, đất nước, con người và thiên nhiên. Những làn điệu truyền thống với lối hát ứng khẩu, đối đáp trực tiếp đã thể hiện sự thông minh, nhanh trí, kinh nghiệm trong lao động, sản xuất và ứng xử của người dân địa phương.

Chương trình lễ hội được tổ chức với hai phần chính gồm phần lễ và phần hội, tạo không khí vui tươi, sôi nổi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia. Phần lễ diễn ra trang nghiêm với nghi thức tế thần linh, múa lân tại Miếu tổ công xóm Háng Chấu Bản Vươn nhằm cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều trò chơi dân gian và hoạt động thể thao truyền thống cùng các hoạt động giao lưu văn hóa cộng đồng. Các trò chơi thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, tạo nên không khí đoàn kết, vui tươi, góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Nhân dân và du khách được thưởng thức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc như giao lưu hát then, sli, lượn; biểu diễn các tiết mục dân ca đặc sắc với chủ đề ngợi ca Đảng quang vinh, Bác Hồ kính yêu, tình yêu quê hương đất nước; giao lưu văn nghệ quần chúng giữa các xóm trên địa bàn. Bên cạnh đó là không gian trưng bày mâm xôi ngũ sắc, giới thiệu các món ăn truyền thống, sản phẩm nông nghiệp và nét đẹp văn hóa đặc trưng của địa phương.

Lễ hội Sli – Lượn Háng Chấu không chỉ là hoạt động văn hóa tâm linh mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống nhân dân ấm no hạnh phúc mà còn là nơi lưu giữ, lan tỏa những làn điệu sli, lượn – nét văn hóa dân gian đặc sắc của đồng bào các dân tộc vùng cao Cao Bằng. Đây cũng là dịp để nhân dân gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt tình đoàn kết, đồng thời quảng bá không gian văn hóa đặc sắc trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng đến với du khách. Thông qua lễ hội, những giá trị văn hóa dân gian truyền thống của đồng bào các dân tộc tiếp tục được bảo tồn, phát huy, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng và xây dựng hình ảnh Cao Bằng là điểm đến hấp dẫn, thân thiện và giàu bản sắc.