Ngày Quốc tế về rừng năm 2026 có chủ đề “Rừng và Phát triển kinh tế bền vững" (Forests and Economies) nhấn mạnh vai trò quan trọng của rừng trong thúc đẩy sự thịnh vượng, duy trì, điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và xây dựng các nền kinh tế có khả năng chống chịu khí hậu.

Từ dược liệu, lâm sản ngoài gỗ đến du lịch sinh thái, dịch vụ môi trường rừng và các chuỗi giá trị xanh, tài nguyên rừng đang ngày càng được khai thác theo hướng bền vững, qua đó tạo thêm nguồn thu và động lực phát triển cho nhiều địa phương.

Bên cạnh vai trò hỗ trợ các hoạt động nông nghiệp, du lịch sinh thái hay cung cấp nguồn năng lượng, rùng còn có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước, giảm thiểu tác động của thiên tai và góp phần cải thiện sinh kế cho người dân sinh sống tại khu vực nông thôn miền núi.

Đối với các Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, rừng là nơi lưu trữ các giá trị đa dạng sinh học, là giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, đồng thời là những minh chứng về các giải pháp dựa vào thiên nhiên nhằm hỗ trợ các khu vực có khả năng chống chịu và xây dựng các cộng đồng phát triển bền vững.

Cao Bằng là một trong những địa phương có diện tích rừng khá lớn, chiếm hơn 70% diện tích tự nhiên của tỉnh, với nhiều hệ sinh thái rừng tự nhiên. Với diện tích rừng tự nhiên lớn, Công viên địa chất Non nước Cao Bằng là một trong những khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao. Nổi bật là khu vực vườn quốc gia Phja Oắc-Phja Đén. Kết quả nghiên cứu cho thấy đây là một khu rừng còn giữ được nhiều nét nguyên sinh, bởi các hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm á nhiệt đới núi cao, rừng kín thường xanh mưa ẩm á nhiệt đới núi thấp, rừng hỗn giao gỗ-tre nứa, cấu trúc 4 tầng với độ che phủ lớn. Đặc biệt có một số hệ sinh thái đặc trưng cho vùng núi cao như: hệ sinh thái rừng lùn, rừng rêu. Trong rừng có hàng ngàn loài thực vật, trong đó có một số loài có giá trị kinh tế và giá trị bảo tồn cao như: Cây vù hương hay còn gọi là re hương (Cinnamomum parthenoxylon), lát hoa (Chukiasia tabularis), sến mật (Madhucapasquieri), nghiến (Excentrodendron tonkinensis), dẻ tùng (Amentotaxus argootaenia) cùng nhiều cây thuốc quý, quần thể phong lan, đa dạng cây cho quả như: trám trắng, trám đen, bứa, dọc, dâu da, vải, nhãn rừng, sung, vả, me... Thảm thực vật bốn mùa tươi tốt tạo điều kiện sinh tồn cho khu hệ động vật hoang dã phong phú, đa dạng. Bước đầu đã thống kê gần 80 loài động vật có vú, hàng trăm loài chim, bò sát và lưỡng cư, hàng vạn loài côn trùng (cánh cứng, bướm, chuồn chuồn...) cùng các loài thủy sinh trong các khe, suối. Trong đó có một số loài thuộc diện quý hiếm, có tên trong Sách đỏ Việt Nam (2007), Sách đỏ Thế giới (2010) như: Hươu xạ (Moschusberezovski caobangensis), sơn dương (Naemorhedus sumatrensis), cu li lớn (Nycticebus coucang), cu ly nhỏ (Nycticebus pygmaeus), vượn đen Đông bắc (Nomascus concolor), khỉ cộc (Macaca arctoides), gấu ngựa (Ursus thibethanus), gà lôi trắng (Lophura nycthemera), … cùng các loài bướm quý hiếm và hàng trăm các loài thủy sinh có giá trị kinh tế cao. Không những thế rừng núi Phia Oắc-Phia Đén còn là khu rừng đầu nguồn quan trọng của Nguyên Bình và các vùng lân cận, là bức rèm xanh góp phần giảm thiểu các hiện tượng cực đoan của khí hậu, là tấm màng xanh lọc bớt ô nhiễm tiếng ồn, khí thải, nước thải, chất thải rắn... từ các hoạt động khai thác khoáng sản, góp phần giảm nhẹ thiên tai như trượt lở, xói mòn, lũ lụt...

Trong nhiều năm qua, để giữ rừng, nhiều biên pháp đã được tỉnh Cao Bằng triển khai đồng bộ như giao khoán rừng cho cộng đồng, trồng rừng, hỗ trợ sinh kế thay thế cho người dân sống phụ thuộc vào rừng, tăng cường lực lượng kiểm lâm cơ sở...Qua đó, tình trạng phá rừng, khai thác lâm sản trái phép giảm rõ rệt; nhiều khu vực từng bị xâm lấn được phục hồi.

Bảo vệ rừng là đầu tư cho một tương lai bền vững, tuy nhiên đây không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội, nhằm gìn giữ những giá trị tự nhiên quý báu cho các thế hệ hôm nay và mai sau.