Xưởng thêu và in hoa văn sáp ong của người Dao Tiền

Tại xã Tam Kim (Cao Bằng), nơi cộng đồng người Dao Tiền sinh sống từ bao đời nay, có một nghề truyền thống vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ, đó là nghề thêu thổ cẩm và in hoa văn bằng sáp ong. Không chỉ là một nghề thủ công tạo nên những sản phẩm tinh xảo, đây còn là di sản văn hóa chứa đựng lịch sử, tín ngưỡng, phong tục và tâm hồn của người Dao Tiền. Ngày nay, Xưởng thêu và in hoa văn sáp ong của người Dao Tiền tại Tam Kim không chỉ là nơi sản xuất những sản phẩm thổ cẩm độc đáo mà còn là không gian bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đến với du khách trong và ngoài nước.

Khám phá các công đoạn làm hương Phja Thắp

Làng hương Phja Thắp thuộc xã Phúc Sen, huyện Quảng Hòa có lịch sử hơn 100 năm. Hương Phia Thắp làm hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên ở vùng miền núi đá vôi, là sản phẩm kết tinh từ sự tỉ mỉ và khéo léo của người dân địa phương. Trong chuyến thăm quê hương cội nguồn cách mạng Cao Bằng, chúng tôi được tìm hiều về nghề làm hương truyền thống của bà con nơi đây với nhiều ấn tượng khó quên.  

Bí thư Tỉnh ủy Phan Thăng An: Đổi mới, nâng cao chất lượng các tuyến trải nghiệm CVĐC Non nước Cao Bằng

Sáng ngày 5/11, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức cuộc họp đánh giá công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng; xác định phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030. Đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì cuộc họp.

Trải nghiệm nghề truyền thống lan tỏa giá trị văn hóa, góp phần cải thiện sinh kế cộng đồng

Trong hai tối 30 và 31/10/2026, tại phố đi bộ Kim Đồng, phường Thục Phán, hoạt động trải nghiệm văn hóa nghề thủ công truyền thống đã mang đến cho người dân và du khách cơ hội tìm hiểu, khám phá những nét đẹp nghề thủ công truyền thống của địa phương, đồng thời góp phần quảng bá các sản phẩm văn hóa đặc trưng của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Tìm hiểu quy trình làm giấy bản Dìa Trên

Nón chúp xà của người Nùng

Giữa thung lũng yên bình của xóm Hoàng Diệu, xã Hạnh Phúc, nghề đan nón lá của người Nùng (còn gọi là nón chúp xà)  được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Từ những nan tre, chiếc lá quen thuộc, qua đôi bàn tay khéo léo của người thợ, những chiếc nón mộc mạc dần thành hình. Nón theo người dân lên nương, xuống đồng, che nắng, che mưa và trở thành vật dụng gần gũi trong đời sống hằng ngày. Ngày nay, nón chúp xà không chỉ hiện diện trong mỗi nếp nhà mà còn được đưa vào các hoạt động văn hóa, lễ hội, làm đạo cụ biểu diễn, sản phẩm trưng bày và quà lưu niệm dành cho du khách, góp phần duy trì nghề truyền thống, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.

Di sản cho tương lai (Bài cuối)

Để giá trị di sản ở lại với nhân dân  Một đoàn khách đến điểm du lịch, chụp ảnh, tham quan rồi rời đi. Cảnh quan được nhiều người biết đến hơn nhưng những hộ dân sống gần đó chưa chắc bán thêm được bao nhiêu sản phẩm. Tình huống ấy đặt ra một câu hỏi đáng quan tâm đối với Cao Bằng: Du lịch phát triển thì người dân vùng di sản thực sự được hưởng lợi đến đâu?. Trong tài liệu trao đổi tại Itoigawa, Nhật Bản, ông Minoru Tahara, thành viên Hội đồng thành phố, đề cập mối liên hệ giữa hoạt động công viên địa chất với giáo dục, du lịch và kinh tế; kết quả giáo dục thể hiện rõ hơn, trong khi hiệu quả du lịch và kinh tế chưa thật sự nổi bật. Đó là ý kiến trong một bài trình bày, không phải kết luận đánh giá chính thức về kinh tế thành phố Itoigawa. Nhưng sự thận trọng ấy gợi ra một vấn đề có ý nghĩa thực tiễn. Danh hiệu quốc tế có thể giúp một địa phương được biết đến rộng rãi hơn. Muốn biến lợi thế đó thành thu nhập, vẫn cần sản phẩm có chất lượng, người tổ chức kinh doanh và thị trường tiêu thụ.

Khám phá Non nước Cao Bằng trong hơi thở mùa thu

Mùa thu khoác lên miền non nước Cao Bằng vẻ đẹp dịu dàng với nắng vàng, núi rừng xanh thẳm và những thung lũng lúa chín óng vàng. Đây là thời điểm lý tưởng để du khách khám phá cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, tìm hiểu những giá trị di sản địa chất độc đáo và trải nghiệm nét văn hóa bản địa đặc sắc của Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.  

Khi di sản trở thành bài học quê hương

Một học sinh lớn lên giữa núi non Cao Bằng có thể thuộc tên nhiều địa danh nổi tiếng. Nhưng nếu được hỏi vì sao núi đá vôi có hang động, hóa thạch kể lại điều gì về quá khứ, hay một nghề thủ công truyền thống gắn với môi trường sống ra sao, chưa chắc em đã trả lời được. Khoảng cách giữa nhìn thấy di sản và hiểu được di sản đôi khi lớn hơn chúng ta nghĩ. Vì vậy, trong chuyến công tác tìm hiểu kinh nghiệm tại Itoigawa, Nhật Bản, điều khiến chúng tôi quan tâm là cách địa phương đặt giáo dục vào hoạt động công viên địa chất (CVĐC). Di sản không chỉ được giới thiệu cho khách tham quan, mà còn trở thành chất liệu để người dân, nhất là thế hệ trẻ tìm hiểu về vùng đất mình đang sống. Đó là một hướng đi Cao Bằng có nhiều điều kiện để phát huy.

Di sản cho tương lai

Được UNESCO công nhận năm 2018, Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu Non nước Cao Bằng không chỉ sở hữu những giá trị địa chất, cảnh quan và văn hóa đặc sắc mà còn đứng trước cơ hội biến di sản thành nguồn lực phát triển bền vững. Tuy nhiên, danh hiệu quốc tế mới là sự khởi đầu. Điều quan trọng hơn là giữ được những giá trị không thể tái tạo, giúp người dân hiểu và tự hào về di sản, đồng thời, tạo ra lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Từ những điều tìm hiểu, trao đổi trong chuyến công tác tại Hàn Quốc và Nhật Bản, đối chiếu với thực tiễn Cao Bằng cần tập trung vào ba vấn đề cốt lõi: Bảo tồn di sản phải được đặt trong các quyết định phát triển; giáo dục và sự tham gia của cộng đồng là nền tảng gìn giữ di sản lâu dài; phát triển kinh tế từ di sản phải được đo bằng việc làm, thu nhập và chất lượng sống của người dân. Qua đó, gợi mở những cách làm cụ thể, phù hợp điều kiện Cao Bằng, để danh hiệu CVĐC toàn cầu UNESCO không chỉ là niềm tự hào, mà thực sự trở thành động lực phát triển của vùng đất và con người nơi đây. Bài 1: Giữ di sản để còn đường phát triển