CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn có diện tích gần 5.000 km², sở hữu hơn 100 điểm di sản địa chất, văn hóa và khảo cổ tiêu biểu, tạo nên không gian di sản phong phú, giàu tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm và giáo dục cộng đồng. Tháng 6/2025, CVĐC Lạng Sơn chính thức đón nhận Bằng công nhận danh hiệu CVĐC toàn cầu UNESCO, mở ra cơ hội phát huy các giá trị di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội. Với chủ đề “Dòng chảy sự sống nơi miền đất thiêng”, địa phương đã xây dựng 4 tuyến du lịch trải nghiệm gồm: “Khám phá thế giới Thượng ngàn”, “Hành trình về miền Thiên giới”, “Cuộc sống dân dã nơi trần thế” và “Khám phá Thủy cung”, kết nối 38 điểm đến đặc sắc đang từng bước được đầu tư và khai thác.

Trên nền tảng các tuyến du lịch đã hình thành, Lạng Sơn tiếp tục phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với giá trị văn hóa bản địa và không gian di sản. Một trong những định hướng nổi bật là xây dựng sản phẩm du lịch tại phường Kỳ Lừa - trung tâm văn hóa, lịch sử của xứ Lạng. Với hệ thống di tích, lễ hội, làng nghề truyền thống và không gian phố chợ đặc sắc, địa phương hướng tới phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh kết hợp trải nghiệm phố chợ; du lịch lễ hội gắn với các nghi lễ truyền thống; du lịch làng nghề kết hợp trải nghiệm sản xuất và tiêu dùng sản phẩm OCOP; cùng các tuyến tham quan ven sông Kỳ Cùng gắn với cảnh quan sinh thái và văn hóa bản địa. Định hướng này góp phần kết nối các giá trị di sản thành chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Song song với việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục chú trọng công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản. Giai đoạn 2017 – 2023, địa phương đã đầu tư tôn tạo 58 di tích khảo cổ và danh lam thắng cảnh với tổng kinh phí hơn 84 tỷ đồng, trong đó nguồn lực xã hội hóa chiếm trên 55%. Đến nay, 30 hang động đã được lập hồ sơ khoanh vùng bảo vệ và xếp hạng di tích, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý, bảo tồn và khai thác bền vững hệ thống di sản địa chất.

Ngoài ra, tỉnh tiếp tục khảo sát, thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển các sản phẩm du lịch mới, đặc biệt là du lịch thám hiểm hang động, trekking, leo núi thể thao, dù lượn và các hoạt động trải nghiệm thiên nhiên. Hệ thống hang động quy mô lớn với nhiều thạch nhũ nguyên sơ cùng cảnh quan tự nhiên đa dạng được đánh giá là nguồn tài nguyên đặc biệt để phát triển các sản phẩm du lịch chuyên biệt, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.

Không chỉ đa dạng hóa sản phẩm, CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn còn kiên trì định hướng phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương. Tiêu biểu là mô hình du lịch cộng đồng Làng Net Zero Lân Nóng (xã Cai Kinh), nơi người dân gìn giữ cảnh quan tự nhiên, hạn chế bê tông hóa, duy trì phương thức canh tác thân thiện với môi trường và khai thác hiệu quả các giá trị bản địa để phát triển du lịch. Đây cũng là địa điểm dự kiến tổ chức Giải chạy Vạn Linh Half Marathon vào tháng 8/2026, góp phần quảng bá hình ảnh điểm đến xanh và lan tỏa xu hướng du lịch có trách nhiệm.

Với định hướng gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch bền vững và phát huy vai trò của cộng đồng, CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đang từng bước đa dạng hóa sản phẩm du lịch, khai thác hiệu quả các giá trị di sản, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.