Đồng hành cùng cộng đồng phát triển du lịch bền vững trong vùng Công viên địa chất Non nước Cao Bằng
Trong
hành trình xây dựng và phát triển Công viên địa chất (CVĐC) Non nước Cao Bằng,
cộng đồng địa phương vừa gìn giữ các giá trị di sản, vừa trực tiếp tham gia
phát triển du lịch. Nhằm đồng hành và tạo điều kiện để người dân phát huy những
giá trị sẵn có của địa phương, trong 9 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý CVĐC triển
khai nhiều hoạt động về đào tạo, phát triển sản phẩm, kết nối du lịch và quảng
bá văn hóa bản địa, gắn sinh kế với bảo tồn di sản.
Hội nghị tập huấn đại cương về CVĐC Non nước Cao Bằng và khảo sát, thực hành thực địa cho đối tượng hướng dẫn viên.
Nâng cao kiến thức
và kỹ năng cho cộng đồng là một trong những nội dung được Ban Quản lý CVĐC Non
nước Cao Bằng chú trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo tồn di sản gắn với
phát triển du lịch. Theo đó, đơn vị tăng cường tổ chức các chương trình tập huấn
cho thuyết minh viên, hướng dẫn viên cộng đồng và người dân tại các điểm du lịch,
với nội dung tập trung vào các giá trị địa chất, cảnh quan, văn hóa, lịch sử; đồng
thời trang bị kỹ năng thuyết minh và giới thiệu các điểm tham quan đến du khách
hiệu quả hơn.
Ban Quản lý CVĐC
Non nước Cao Bằng cũng tập trung nâng cao năng lực nhận diện và ứng phó với các
rủi ro tự nhiên cho cộng đồng địa phương. Đặc điểm địa chất, địa hình của CVĐC
tạo nên những cảnh quan đặc sắc, đồng thời đặt ra yêu cầu về an toàn tại các
khu vực có hoạt động du lịch. Đơn vị duy trì phối hợp với các địa phương trang
bị cho cộng đồng kiến thức về phòng, chống và giảm thiểu rủi ro thiên tai, tai
biến địa chất, góp phần nâng cao khả năng chủ động bảo đảm an toàn trong quá
trình đón tiếp, phục vụ du khách.
Hội nghị tập huấn về phát triển bền vững gắn với phòng, chống giảm thiểu rủi ro thiên tai, tai biến địa chất cho cộng đồng dân cư trong vùng CVĐC.
Ngoài ra, đơn vị thường xuyên tổ chức
các hoạt động học tập, trao đổi kinh nghiệm giữa cộng đồng, đơn vị du lịch và
các địa phương. Điển hình là chương trình học tập kinh nghiệm về bảo tồn di sản
gắn với phát triển du lịch bền vững, du lịch cộng đồng cho đối tác CVĐC và
người dân sinh sống tại các điểm di sản trên địa bàn hai tỉnh Ninh Bình, Lạng
Sơn vào tháng 5/2026. Qua khảo sát, trao đổi thực tế, cộng đồng có thêm cơ hội
tiếp cận những cách làm phù hợp trong bảo tồn di sản, tổ chức hoạt động du lịch
và phát huy giá trị địa phương, từ đó tham khảo, vận dụng vào điều kiện thực tế
tại Cao Bằng.
Việc nâng cao năng lực cho cộng
đồng được gắn với phát huy những giá trị sẵn có tại địa phương, trong đó có
nghề thủ công truyền thống và các sản phẩm gắn với đời sống văn hóa. Từ những nghề thủ công
được trao truyền qua nhiều thế hệ, nhiều sản phẩm gắn với đời sống và văn hóa bản
địa đang dần trở thành một phần của trải nghiệm du lịch. Trên cơ sở đó, Ban Quản
lý CVĐC phối hợp với các địa phương hỗ trợ bảo tồn, phát huy nghề thủ công truyền
thống, đồng thời khuyến khích đa dạng hóa sản phẩm gắn với phát triển du lịch
và cải thiện sinh kế cho người dân làng nghề. Qua đó, người dân có thêm điều kiện
cải tiến sản phẩm, đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng, đáp ứng nhu cầu trải
nghiệm và mua sắm của du khách.
Các làng nghề thủ công truyền thống như làng giấy bản Dìa
Trên, làng hương Phja Thắp, làng rèn Pác Rằng (xã Quảng Uyên); xưởng dệt thổ cẩm
Luống Nọi (xã Hà Quảng)... đang được bảo tồn và phát huy gắn với câu chuyện về
nghề, nguyên liệu và đời sống văn hóa của cộng đồng địa phương. Các sản phẩm
thủ công, quy trình chế tác và câu chuyện về nghề được đưa vào hoạt động trải
nghiệm, giúp du khách hiểu hơn về giá trị của nghề và văn hóa bản địa. Qua đó,
người dân có cơ hội trực tiếp cung cấp sản phẩm, dịch vụ và từng bước cải thiện
sinh kế. Ban Quản lý CVĐC cũng phối hợp với các địa phương
phát huy các sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương và sản phẩm OCOP, từng
bước đa dạng hóa sản phẩm gắn với các tuyến, điểm và trải nghiệm du lịch trong
vùng CVĐC.
Nhằm tạo điều kiện để cộng đồng tham
gia vào chuỗi dịch vụ du lịch, Ban Quản lý CVĐC tiếp tục xây dựng và mở rộng
Mạng lưới đối tác CVĐC, kết nối các cơ sở lưu trú, nhà hàng, làng nghề, điểm du
lịch, doanh nghiệp lữ hành và các cơ sở cung cấp dịch vụ. Qua đó, người dân có
thêm cơ hội kết nối với doanh nghiệp, đơn vị du lịch, đưa sản phẩm và dịch vụ
địa phương đến du khách, đồng thời trực tiếp tham gia cung cấp các dịch vụ,
hoạt động trải nghiệm.
Hội nghị tập huấn thuyết minh viên cộng đồng cho các làng nghề thủ công truyền thống, làng du lịch cộng đồng gắn với phát triển du lịch bền vững.
Cùng với đó, công tác truyền thông,
quảng bá các giá trị văn hóa, sản phẩm thủ công và đời sống cộng đồng được Ban
Quản lý CVĐC Non nước Cao Bằng chú trọng triển khai thông qua các bài viết,
video, ấn phẩm và hoạt động giới thiệu sản phẩm. Thông tin về các điểm đến, sản
phẩm và trải nghiệm địa phương được cập nhật thường xuyên trên Website, Fanpage
CVĐC, giúp du khách thuận tiện tìm hiểu, tra cứu trước và trong hành trình khám
phá. Các sản phẩm OCOP, đặc sản và sản phẩm thủ công cũng được giới thiệu tại
các sự kiện, hội nghị, triển lãm trong nước và quốc tế, qua đó mở rộng cơ hội
quảng bá sản phẩm và câu chuyện văn hóa của cộng đồng Cao Bằng.
Tại Hội nghị quốc tế lần thứ 9 của Mạng lưới CVĐC toàn cầu
UNESCO khu vực châu Á – Thái Bình Dương, tổ chức tại CVĐC toàn cầu UNESCO
Langkawi (Malaysia) từ ngày 7–10/9/2026, hình ảnh văn hóa, con người và đời
sống cộng đồng của Cao Bằng được giới thiệu tới bạn bè quốc tế. Hương Phja
Thắp, giấy bản Dìa Trên, các sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương được trưng bày
tại sự kiện, mở ra thêm cơ hội kết nối, quảng bá sản phẩm và câu chuyện văn hóa
của cộng đồng Cao Bằng đến du khách, đối tác quốc tế.
Các học viên tham gia khảo sát thực tế tại điểm di sản hang vườn đá Hoàng Tung (phường Thục Phán).
Bên cạnh việc kết nối các đơn vị,
cơ sở dịch vụ, Ban Quản lý CVĐC Non nước Cao Bằng cũng chú trọng bảo đảm chất
lượng cơ sở hạ tầng và các điểm đến. Đơn vị duy trì kiểm tra, đánh giá cơ sở hạ
tầng, các điểm di sản và cơ sở đối tác; ghi nhận những hạng mục còn thiếu,
xuống cấp để tham mưu, đề xuất các địa phương, đơn vị liên quan cải thiện điều
kiện phục vụ khách, nâng cao chất lượng trải nghiệm.
Từ sự tham gia của
người dân, những giá trị vốn gắn với đời sống địa phương đang từng bước được
chuyển hóa thành sản phẩm và trải nghiệm du lịch. Qua đó, văn hóa, nghề truyền
thống và các sản phẩm bản địa có thêm điều kiện được gìn giữ, phát huy, đồng thời
tạo thêm sinh kế cho người dân gắn với phát triển du lịch bền vững trong vùng
CVĐC.