Đối với người dân Phja Thắp, làm hương không đơn thuần là một nghề mưu sinh mà còn là niềm tự hào về di sản của cha ông. Trong mỗi gia đình, từ người già đến lớp trẻ đều biết các công đoạn làm hương và cùng nhau gìn giữ nghề truyền thống như một phần không thể thiếu trong đời sống. Với người Nùng An, làm hương không chỉ là công việc theo mùa mà đã trở thành một nét sinh hoạt quen thuộc. Vào những tháng cuối năm, khi nhu cầu sử dụng hương tăng cao, cả bản làng lại rộn ràng chuẩn bị nguyên liệu, chẻ que, pha bột và phơi hương. Hình ảnh những bó hương xòe tròn rực rỡ dưới nắng đã trở thành dấu ấn đặc trưng của Phja Thắp, thu hút nhiều du khách và nhiếp ảnh gia đến tham quan, ghi lại những khoảnh khắc đẹp của làng nghề.

Điểm đặc biệt tạo nên thương hiệu của hương Phja Thắp là toàn bộ nguyên liệu đều có nguồn gốc từ thiên nhiên, được người dân lựa chọn kỹ lưỡng từ vùng núi đá vôi xung quanh. Que hương được làm từ cây mai rừng (người Tày gọi là mạy mười), loại cây có thân dẻo, thẳng và ít cong vênh sau khi phơi khô. Phần bột hương được phối trộn từ mùn cưa mịn, vỏ cây gạo và đặc biệt là lá cây bầu hắt, một loài cây rừng có khả năng tạo độ kết dính tự nhiên. Chính loại lá này giúp bột hương bám chắc vào que mà không cần sử dụng bất kỳ loại keo hóa học nào. Việc sử dụng hoàn toàn nguyên liệu tự nhiên tạo nên mùi hương thanh nhẹ, dễ chịu khi đốt, ít khói, không gây cảm giác nồng gắt. Đây cũng là nét khác biệt giúp hương Phja Thắp được nhiều người yêu thích và lựa chọn trong các dịp lễ, Tết hay những ngày cúng giỗ.

Để tạo nên một nén hương hoàn chỉnh, người thợ phải thực hiện nhiều công đoạn liên tiếp, mỗi bước đều đòi hỏi sự cẩn thận và kinh nghiệm. Những thân cây mai sau khi khai thác được cắt thành từng đoạn có chiều dài phù hợp rồi chẻ thành những thanh nhỏ, đều nhau và chuốt nhẵn để tạo thành que hương. Công đoạn này yêu cầu sự khéo léo để các que có kích thước đồng đều, giúp hương cháy ổn định.

Lá bầu hắt được thu hái trên rừng, phơi khô rồi nghiền thành bột mịn. Vỏ cây gạo cũng được sơ chế kỹ trước khi trộn cùng mùn cưa theo tỷ lệ phù hợp. Hỗn hợp này vừa tạo mùi thơm tự nhiên, vừa quyết định độ bền của nén hương. Người thợ nhúng que mai vào dung dịch bột lá bầu hắt để tạo lớp kết dính ban đầu, sau đó lăn đều qua hỗn hợp bột hương nhiều lần. Mỗi lần phủ bột đều phải thực hiện nhẹ tay và đồng đều để thân hương tròn, chắc và không bị nứt khi phơi.

Sau khi hoàn thành, hương được mang ra phơi dưới ánh nắng tự nhiên. Khi đã khô, phần chân hương được nhuộm màu đỏ, màu sắc tượng trưng cho sự may mắn, cát tường và niềm vui trong văn hóa truyền thống. Những bó hương tiếp tục được phơi thêm một lần nữa trước khi bó thành từng chục để đưa đến các chợ phiên hoặc cung cấp cho thị trường.

Trong đời sống tinh thần của người Việt Nam, nén hương là cầu nối giữa con người với tổ tiên và những giá trị tâm linh. Mỗi khi thắp hương, người ta gửi gắm lòng biết ơn, sự tưởng nhớ và những lời cầu chúc bình an đến gia đình. Chính vì vậy, người làm hương ở Phja Thắp luôn coi trọng sự cẩn trọng trong từng công đoạn. Mỗi nén hương được tạo ra không chỉ cần đẹp về hình thức mà còn phải bảo đảm chất lượng, cháy đều và tỏa mùi thơm nhẹ nhàng. Đây cũng là lý do nghề làm hương được người dân gìn giữ bằng sự trân trọng và trách nhiệm đối với truyền thống của quê hương.

Ngày nay, làng hương Phja Thắp đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách muốn khám phá văn hóa truyền thống miền Non nước. Đến đây, du khách có thể dạo quanh những con đường nhỏ, ngắm những bó hương xòe tròn rực rỡ dưới nắng, tìm hiểu quy trình làm hương thủ công và trực tiếp trải nghiệm một số công đoạn dưới sự hướng dẫn của người dân địa phương. Sắc đỏ từ những chân hương phơi dọc các con đường, trước hiên nhà tạo nên khung cảnh đặc trưng của Phja Thắp, mang đến những trải nghiệm thú vị cho du khách, đặc biệt là những người yêu nhiếp ảnh. Bên cạnh trải nghiệm, du khách có thể mua các sản phẩm thủ công của làng nghề, qua đó góp phần tạo thêm thu nhập và động lực để người dân tiếp tục gắn bó với nghề.

Trước sự phát triển của các sản phẩm công nghiệp, nghề làm hương truyền thống vẫn được người dân Phja Thắp kiên trì duy trì bằng chính những nguyên liệu tự nhiên và kỹ thuật thủ công đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là cách bảo tồn một nghề truyền thống mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng người Nùng An.

Việc phát triển làng hương gắn với du lịch trải nghiệm đang mở ra nhiều cơ hội để quảng bá sản phẩm địa phương, nâng cao thu nhập cho người dân và đưa hình ảnh Phja Thắp đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước. Mỗi nén hương Phja Thắp là kết tinh của sự cần mẫn, khéo léo và tình yêu dành cho nghề truyền thống. Hương thơm dịu nhẹ lan tỏa không chỉ mang theo hương vị của núi rừng Cao Bằng mà còn gửi gắm câu chuyện về một cộng đồng vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua bao thế hệ.